آیا میتوان انتظار وجود غارهای آهکی را در محدودۀ پارک سرچشمۀ خوانسار داشت؟(1)

پژوهشگر: حسین مقدسی

دانش آموختۀ کارشناسی ارشد ژئوفیزیک (گرایش ژئوالکتریک) از دانشگاه تهران.

یکی از موارد بحث برانگیزی که همواره برای برخی ساکنین شهر خوانسار ایجاد سؤال نموده، این است که نحوۀ شکلگیری و تغذیۀ چشمه های منطقۀ سرچشمه چگونه است و آیا میتوان انتظار حضور غارهای آهکی را در این منطقه داشت یا خیر؟

هر چند این مبحث، جزو موضوعات کاملاً تخصصی حوزۀ علم زمین شناسی محسوب میگردد، لیکن در این پژوهش، سعی بر آن دارم حتی الامکان با اجتناب از مسائل صرف علمی و با زبانی ساده تر، به این سؤالات پاسخ دهم.

غارهای آهکی که نام علمی آنها غارهای کارستیک[1] است، از انحلال سازندهای آهکی حاصل میگردند. در حقیقت بر اثر انحلال سنگ آهک[2] در برابر آبهای زیرزمینی، فضاهای خالی ای حاصل گشته که به مرور زمان و با گسترش ابعاد، منجر به ایجاد غارهای آهکی میگردند. نمونۀ بارز آن، غارهای علی صدر در استان همدان، کتله خور در استان زنجان، چال نخجیر در استان مرکزی و نظایر آنها میباشد.

حال این سؤال پیش می آید که آیا در محدودۀ شهر خوانسار بصورت عام، و در محدودۀ پارک سرچشمه، بصورت خاص، میتوان انتظار وجود چنین غارهایی را داشت؟

ابتدا از لحاظ جنس سازندهای زمین شناسی به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت و اینکه کدام یک از سازندهای موجود در منطقۀ خوانسار توانایی و قابلیّت ایجاد چنین پدیده هایی دارند؟ را توضیح خواهیم داد.

Ù شکل شمارۀ 1: بریده ای از نقشۀ زمین شناسی شهرستان خوانسار، تهیه شده توسط سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی. محدودۀ پارک سرچشمه با دایرۀ آبی رنگ مشخص گردیده است.

در بین تنوّع بسیار زیادی از جنسهای مختلف زمین شناسی موجود در محدودۀ شهرستان خوانسار با سن شکلگیری متفاوت،